Gezamenlijk afspraken maken en handhaven als team: het werkt!

‘Bij docent X mogen we altijd wel eten en drinken in de les’

‘Andere docenten doen nooit moeilijk over telefoons’

‘Bij het vak X mag je altijd binnenkomen in de les als je te laat bent’

Dit soort reacties hoor ik vaak wanneer ik studenten aanspreek op hun gedrag. Herkenbaar? En eerlijk gezegd hebben ze een punt. Veel opleidingen hebben geen gezamenlijke afspraken, of docenten passen die verschillend toe. Dat maakt het lastig om je er consequent aan te houden. Studenten wijzen je bovendien graag op collega’s die dat niet doen.

Bij een opleidingsteam binnen het mbo hebben de docenten dit studiejaar hun gezamenlijke afspraken opnieuw onder de loep genomen en afgesproken dat ze deze gaan handhaven en ook wat de consequenties zijn als de afspraken niet worden nagekomen. Zo is er de afspraak: ‘we willen graag gezamenlijk op tijd starten met de les’. Maar wat doe je dan met laatkomers? Het team heeft hierover de volgende gezamenlijke afspraak gemaakt en deze ook met de studenten gecommuniceerd: ‘Er is een korte marge als er nog over ditjes en datjes gesproken wordt, daarna gaat de deur dicht en mogen studenten niet binnenkomen. Een student die dan arriveert, wacht buiten zonder andere lessen te verstoren. De docent kan op een logisch onderwijskundig moment de deur openen en de student alsnog binnenlaten.’

Enkele weken later evalueerden we de afspraken met het team. De docenten waren zeer positief. Waren er helemaal geen laatkomers meer? Helaas niet; dat blijft een realiteit in het onderwijs. Maar doordat het team de afspraak consequent handhaafde, ontstonden duidelijkheid en voorspelbaarheid: iedereen wist waar die aan toe was.

Afspraken maak je omdat je helderheid wilt over hoe je met een klas wilt werken. Je wilt alles wat het leren of lesgeven belemmert voorkomen en wat dit bevordert stimuleren. Daarbij heb jij als docent een verantwoordelijkheid voor jezelf. Immers, jij wilt zo goed mogelijk jouw les geven en alles wat dit verstoort (bijvoorbeeld laatkomers) voorkomen. Daarnaast heb je een verantwoordelijkheid voor de groep. Omdat studenten elkaar zelden aanspreken op elkaars gedrag, is het aan jou om het leerproces van alle studenten te bewaken zodat iedereen het maximale uit de bijeenkomst kan halen. Heldere afspraken zijn daarvoor onmisbaar.

Naast je verantwoordelijkheid voor jezelf en de groep, draag je ook verantwoordelijkheid voor het team. Door de gezamenlijke afspraken consequent na te leven en te handhaven, steun je de gezamenlijke inspanning en versterk je de cultuur binnen de opleiding. Zo hanteren jullie allemaal dezelfde omgangsvormen.

Gezamenlijk afspraken maken en handhaven als team: het werkt!