Drie wijze lessen uit de coronacrisis

In het beste van 10 jaar De Docentenacademie staan wij stil bij een aantal onderwerpen en uitspraken uit onze blogs die wij graag opnieuw onder de aandacht willen brengen.

De coronacrisis van 2020-2021 was onmiskenbaar de ingrijpendste gebeurtenis van het afgelopen decennium. Door de lockdowns moesten hogescholen hun deuren sluiten, wat diepe sporen trok in het onderwijs. Studenten liepen vertragingen op en merkten dat hun motivatie en welzijn onder druk kwamen te staan. Sommigen ondervinden daar nu nog steeds gevolgen van. Ook voor ons docenten bracht corona ingrijpende veranderingen mee. Het voortdurend thuiswerken en het online lesgeven beïnvloedde onder andere het teamgevoel, de band met studenten en ons eigen welzijn.

Welke lessen hebben we uit deze periode geleerd voor ons onderwijs?

Les 1 Bied je onderwijs fysiek aan

Door de corona is de digitalisering van het onderwijs in een stroomversnelling geraakt en dat is een positieve ontwikkeling. Zo kun je veel activiteiten online aanbieden, mede dankzij digitale hulpmiddelen. Studenten kunnen bijvoorbeeld vooraf een kennisclip bekijken of deelnemen aan een quiz of vragenlijst. Door te kiezen voor een mix van online en offline-activiteiten kun je de fysieke colleges inzetten om dieper op de leerstof in te gaan en om meer interactie en verdiepend leren te bevorderen.

De waarde van fysiek onderwijs is tijdens de coronajaren extra duidelijk geworden. Zowel wij als de studenten hebben behoefte aan persoonlijk contact op locatie omdat dit zorgt voor verbondenheid. Juist dat gevoel ontbrak vaak bij onlineonderwijs. Bied je onderwijs dus zo veel mogelijk fysiek op locatie aan.

Bied het onderwijs niet hybride aan. Dit wil zeggen dat eenzelfde college zowel fysiek als online gevolgd kan worden. Het effect is dat jij je in allerlei bochten moet wringen, terwijl studenten daardoor denken dat het college ook prima online te volgen is. Hierdoor de kans groot is dat ze de volgende keer ook thuisblijven.

Les 2 Zorg voor colleges met meerwaarde

Studenten hebben tijdens corona geleerd dat onlineonderwijs soms best handig en makkelijk was. Ze hadden daardoor bijvoorbeeld geen reistijd, hoefden niet voor slechts één werkcollege naar school en hoefden ook niet in de collegebanken te zitten voor een college dat weinig toegevoegde waarde had en/of waarvan ze het ook konden doen met een uitgeprinte PowerPoint (PP).

Een zendergericht colleges met alleen uitleg aan de hand van een PP heeft fysiek weinig toegevoegde waarde. Zorg voor colleges waarbij er gewerkt wordt, interactie tussen de studenten centraal staat, er feedback plaatsvindt door zowel jou als medestudenten en waarbij het accent ligt op verdiepend leren.

Zorg er bovendien voor dat studenten niet voor één college naar de opleiding moeten komen. Veel studenten reizen van ver en gebruiken meestal het openbaar vervoer. Zorg dat het voor hen inhoudelijk en qua tijdsinvestering zinnig is om te komen. Liever drie dagen vol met activiteiten dan vijf dagen met iedere dag één college.

Les 3 Heb oog en oor voor iedere student

De coronaperiode heeft ons laten zien hoe belangrijk het is om aandacht te besteden aan het mentale welzijn van studenten. Goede begeleiding is hierbij belangrijk en van grote waarde. Benader iedere student persoonlijk, onthoud hun namen en toon interesse. En heb zeker oog voor factoren die het leren kunnen beïnvloeden. Verwijs door naar een studentpsycholoog of decaan als jij denkt dat extra ondersteuning nodig is.

Benoem altijd de aanwezigheid (‘fijn dat jullie er zijn’) en inzet en laat afwezigheid niet onopgemerkt blijven. Zoek na twee keer afwezigheid altijd even contact met de betreffende student (bel eens een keer) om te informeren wat er aan de hand is en zoek contact met de Studieloopbaangebeleider.

taart 2

Gerelateerde artikelen

  1. Hoe draag je effectief bij aan de autonomie van studenten?

    Hoe draag je effectief bij aan de autonomie van studenten?

    In mijn vorige blog benoemde ik vier valkuilen waar je in kunt trappen als je de autonomie van studenten wilt stimuleren. Een docent reageerde op dit blog met de vraag: maar hoe kan ik dan wel op een effectieve manier autonomie bevorderen?

    5 april 2023

  2. Het beste van...10 jaar De Docentenacademie

    Het beste van...10 jaar De Docentenacademie

    Voor ons tienjarig jubileum heb ik uit onze blogs een aantal onderwerpen en uitspraken gekozen die ik graag opnieuw onder de aandacht breng. Dit keer gaat het om: studenten écht aan het werk en aan het leren zetten.

    13 januari 2026

  3. De valkuilen en misverstanden rondom autonomie

    De valkuilen en misverstanden rondom autonomie

    Studenten van de Juridische Hogeschool van Fontys hebben een petitie opgezet tegen de nieuwe onderwijsmethode van hun opleiding. Dit artikel was zaterdag 1 april in de Volkrant te lezen.

    5 april 2023